Son dönemde sosyal çevre üzerinden “hesabım bloke oldu”, “kısa süreliğine IBAN’ını kullanabilir miyim?” gibi bahanelerle yapılan talepler, birçok vatandaşı farkında olmadan suç zincirinin içine çekiyor. Uzmanların “para aklama yöntemi” olarak tanımladığı bu tuzağın son mağduru Adana’da yaşayan 23 yaşındaki Özlem Develi oldu.

Genç kızın hikâyesi, masum bir yardım talebinin nasıl ağır hukuki sonuçlara dönüşebileceğini bir kez daha gözler önüne serdi.

Güven kazandı, IBAN istedi

İddiaya göre Develi, 2023 yılında dershanede tanıştığı arkadaşı M.D. ile bir süre arkadaşlık kurdu. Zamanla güven kazanan M.D., ticaret yaptığını, hesaplarının bloke edildiğini ve kısa süreliğine IBAN’a ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Develi ise arkadaşına yardımcı olmak amacıyla özel bir bankadan hesap açarak IBAN bilgisini paylaştı. Ancak bu karar, genç kızın hayatını altüst etti.

15 gün sonra polis çağırdı

Şüpheli arkadaşının bir süre sonra ortadan kaybolması üzerine durumdan kuşkulanan Develi, yaklaşık iki hafta sonra karakoldan aranarak ifadeye çağrıldı. Hesabından geçen paralar nedeniyle “dolandırıcılık” ve “suç gelirlerinin aklanması” kapsamında hakkında işlem yapıldığı ve dava açıldığı bildirildi.

Genç kız, kısa süre önce gözyaşları içinde yaptığı açıklamalarla kamuoyunun dikkatini çekmişti. Aranması bulunduğu sırada ailesiyle vedalaşarak polise teslim oldu.

Develi, işlemlerinin ardından Tarsus Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’na götürüldü.

Uzmanlar: “Bu bir para aklama zinciri”

Hukukçular ve bilişim suçları uzmanları, IBAN paylaşımı üzerinden işleyen bu sistemin çoğunlukla yasa dışı bahis, kumar ve dolandırıcılık gelirlerinin aklanmasında kullanıldığını belirtiyor.

Dolandırıcılar:

• Tanıdık veya güven ilişkisi kuruyor

• “Kısa süreli rica” yöntemiyle IBAN alıyor

• Hesap üzerinden yüksek meblağlı para transferleri yapıyor

• Hesap sahibini hukuki olarak birinci dereceden sorumlu bırakıyor

Bu durumda hesap sahibi, parayı bilmeden çekip teslim etse bile “şüpheli” veya “sanık” sıfatıyla dosyaya dahil edilebiliyor.

10 yıla kadar hapis riski

Uzmanlara göre IBAN paylaşımı;

• Suç gelirlerini aklama: 3–7 yıl hapis + adli para cezası

• Yasa dışı bahis aracılığı: 3–5 yıl hapis

• Nitelikli dolandırıcılık iştirak: daha ağır cezalar

Bazı dosyalarda toplam cezanın 10 yıla kadar çıkabildiği belirtiliyor.

Ne yapılmalı?

Uzmanlar vatandaşlara şu uyarıları yapıyor:

• IBAN ve banka hesap bilgilerinizi kimseyle paylaşmayın

• “Rica” veya “emanet” tekliflerini kesinlikle kabul etmeyin

• Hesaba şüpheli para gelirse hemen bankaya ve savcılığa bildirin

• Yazışma ve konuşmaların ekran kaydını alın

Yetkililer, özellikle gençlerin ve öğrencilerin bu tür tuzaklara karşı bilinçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Türkiye, 6 Şubat depremlerinin yıl dönümünde kayıplarını anarken, bu kez Erzincan’dan gelen sarsıntı haberiyle tedirginlik yaşadı. Öğle saatlerinde meydana gelen deprem, kent merkezi ve çevre illerde hissedilirken kısa süreli paniğe neden oldu.

Verilere göre depremin merkez üssü Kemah ilçesi oldu. Yerleşim yerlerinde hissedilen sarsıntının ardından vatandaşlar tedbir amaçlı ev ve iş yerlerinden dışarı çıktı.

AFAD verileri paylaştı

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) internet sitesinde yer alan bilgilere göre deprem saat 14.16’da, 4.9 büyüklüğünde kaydedildi. Sarsıntının yerin 4,52 kilometre derinliğinde meydana geldiği açıklandı. Uzmanlar, bu derinliğin yüzeye yakın olması nedeniyle depremin daha güçlü hissedilmiş olabileceğini belirtiyor.

Deprem; Tunceli, Malatya ve Sivas başta olmak üzere çevre illerde de hissedildi.

Vali Aydoğdu: “Herhangi bir kaybımız yok”

Sarsıntının ardından Habertürk TV canlı yayınına bağlanan Hamza Aydoğdu, sahadaki ilk tarama sonuçlarını paylaştı.

Aydoğdu açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Hem köyümüzde hem ilçemizde yaptığımız bütün tetkiklerde herhangi bir can ve mal kaybımız yok. Şu an bize ulaşan taramalarda can kaybı yok. Maddi bir hasar da kaydedilmedi. Ulaşıldığında kamuoyunu bilgilendireceğiz.”

Ekipler sahada

Depremin hemen ardından AFAD, jandarma ve yerel ekipler köylerde ve ilçe merkezinde hızlı tarama çalışması başlattı. Kamu binaları, okullar ve sağlık tesislerinde olası hasar kontrolleri yapılırken, şu ana kadar olumsuz bir durum bildirilmedi.

Yetkililer, artçı sarsıntılara karşı vatandaşların dikkatli olması ve resmi kurumların açıklamalarını takip etmesi çağrısında bulundu.

6 Şubat’ın yıl dönümünde hassasiyet arttı

Depremin, 6 Şubat felaketinin yıl dönümünde yaşanması vatandaşların psikolojik olarak daha hassas olduğu bir güne denk geldi. Bu nedenle kısa süreli panik yaşansa da, can ve mal kaybının olmaması bölgede büyük bir rahatlama yarattı.

Erzincan, geçmişte de büyük depremler yaşamış bir kent olarak afet bilinci yüksek şehirler arasında yer alıyor. Uzmanlar, hazırlık ve bilinçli davranışın olası riskleri azalttığına dikkat çekiyor.

Gençlerin hedefleri, beklentileri ve eğitim hayatında karşılaştıkları sorunlar üzerine sohbet etti.

Öğrencilere tavsiye ve önerilerilerde bulunan Mustafa Gülpınar, öğrencilere kitap seti hediye etti.

Bu anlamlı toplantıdan memnuniyetini dile getiren öğrenciler, KAGES Dernek Başkanı Mustafa Gülpınar ile hatıra fotoğrafı çektirdi.

Tasarıya göre, artık her cep telefonu aboneliği elektronik kimlik doğrulamasıyla yapılacak. Şirketler, kimlik belgesi olsa bile elektronik doğrulama kapasitesi bulunmayan belgelerle hat açamayacak. Yeni dönemde aboneliğin kayıt sürecinde kimlik belgesi, yüz tanıma biyometrisi, parmak izi özeti veya doğrulayıcı şifre kullanılacak.

Yabancılar İçin Yeni Sistem: Biyometrik Doğrulama ve Özel Hat

Türkiye’de yaşayan yabancı uyruklu kişilerin abonelik süreçleri de yeniden düzenleniyor. Elektronik doğrulama özelliği olmayan kimliklerle işlem yapılamayacak; şirketler, doğrulama için gerekli biyometrik verileri Göç İdaresi Başkanlığı ile paylaşarak teyit almak zorunda olacak.
Diplomatlar ve aileleri bu uygulamanın dışında tutulacak.

Ayrıca yabancı uyruklu kullanıcılar için özel numara havuzu oluşturulacak ve hatlar bu havuzdan tahsis edilecek. Kimliği doğrulanamayan yabancı kullanıcıların hat bağlantıları, verilen süre sonunda otomatik olarak kesilecek.

Aktif Olmayan Hatlar 3 Ayda Kapanacak

Tasarıya göre işletmeciler artık her üç ayda bir tüm abonelerin aktif olup olmadığını resmi makamlardan kontrol edecek. Abonenin vefat ettiği ya da tüzel kişiliğin sona erdiği doğrulanamazsa hat otomatik olarak kapatılacak.
Bu uygulamanın amacı, yıllardır açık kalan ve suçta kullanıma müsait “sahipli–sahipsiz” hatların tamamen sona erdirilmesi.

Bir Kişiye Sınırsız Hat Dönemi Bitiyor

BTK tarafından belirlenecek sınır çerçevesinde bir kişi üzerine çok sayıda mobil hat açılmasının önüne geçilecek.
Özellikle dolandırıcılık şebekelerinin yüzlerce hat açarak izlerini kaybettirmesi nedeniyle, bu düzenleme kritik görülüyor.

Yaptırımlar Ağırlaşıyor

Yeni kurallara uymayan işletmecilere her uygunsuz hat için 20 bin TL idari para cezası uygulanacak.
Yabancı aboneler, düzenleme yürürlüğe girdikten sonra hatlarını yasal çerçeveye uygun hale getirmeleri için 6 ay süre alacak.

Tasarıda, bu düzenlemelerin gerekçesi olarak dolandırıcılık, banka/kredi kartı suistimalleri, kimlik hırsızlığı ve organize suçlarda kullanılan mobil hatların hızla tespit edilmesi hedefi gösteriliyor.
Yeni modelle birlikte hem vatandaşın hem operatörlerin hem de güvenlik birimlerinin iş yükü azalacak, doğru kimliklendirme sayesinde suçların önlenmesinde önemli mesafe alınacak.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açıkladığı “Yüzyılın Konut Projesi – Ev Sahibi Türkiye” kampanyasıyla Türkiye tarihinin en kapsamlı sosyal konut atağını başlattı.
Proje, 81 ili kapsayacak şekilde 500 bin sosyal konut, 15 bin kiralık sosyal konut ve 500 mahalle konaklı yeni yaşam alanı hedefiyle yola çıktı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan: “Her Vatandaşımız Ev Sahibi Olacak”

İstanbul Başakşehir’de düzenlenen tanıtım töreninde konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Vatandaşlarımızı yüksek kira ve konut fiyatlarından korumak için bu adımı atıyoruz. 81 ilde, 500 bin yeni yuvayı halkımızın hizmetine sunacağız,” dedi.
Erdoğan, şehit aileleri, gaziler ve engellilere %5, üç ve daha fazla çocuğu olan ailelere %10, emeklilere %20 ve 18-30 yaş arası gençlere %20 kontenjan ayrıldığını duyurdu.

Kiralık Sosyal Konut Modeli İlk Kez Hayata Geçiyor

Proje kapsamında ilk kez kiralık sosyal konut modeli uygulanacak.
İstanbul’da yapılacak 100.000 sosyal konuta ek olarak 15.000 kiralık konut üretilecek. Bu konutlar piyasa rayicinin altında fiyatlarla, belirlenen kriterlere uygun vatandaşlara 3 yıllığına kiralanacak. TOKİ, bu konutların bakım, yönetim ve denetimini üstlenecek.

Uygun Fiyat, Uzun Vade: 240 Ay Taksitle Ev Sahipliği

Vatandaşlara %10 peşinat ve 240 aya varan vade imkanı sunulacak.
İstanbul dışındaki illerde 55 m²’lik konutlar 1 milyon 800 bin TL’den başlayacak, aylık taksitler 6 bin 750 TL seviyesinde olacak.
İstanbul’da ise 55 m²’lik dairelerin fiyatı 1 milyon 950 bin TL’den başlayacak ve aylık taksit 7 bin 313 TL olacak.

Proje kapsamında inşa edilecek konutlar 55, 65 ve 80 metrekarelik olacak.
🔸 İstanbul: 100.000
🔸 Ankara: 30.780
🔸 İzmir: 21.520
🔸 Gaziantep: 13.940
🔸 Konya: 13.670
🔸 Şanlıurfa: 13.190
🔸 Diyarbakır: 12.170

Konutlarla Birlikte Sosyal Yaşam Alanları da Geliyor

“Yüzyılın Konut Projesi” sadece konut değil, yeni yaşam alanları da sunacak.
TOKİ eliyle inşa edilecek 500 yerleşim bölgesinde:
🏠 500 Mahalle Konağı
🏫 500 Anaokulu
🕌 500 Cami
💪 500 Spor Salonu
🌿 500 Aile Sağlığı Merkezi
🎨 500 El Sanatları Üretim Merkezi
inşa edilecek.

Mahalle konaklarında taziye evi, yaşlılara yönelik etkinlik alanları, kafeteryalar ve çocuklar için oyun alanları yer alacak. Camiler ise yöresel mimariye uygun şekilde tasarlanacak.

Başvuru ve Teslim Takvimi

Başvurular, 10 Kasım – 19 Aralık 2025 tarihleri arasında Ziraat Bankası, Halkbank, Emlak Katılım Bankası ve e-Devlet üzerinden yapılabilecek.
Kura çekimleri 29 Aralık 2025 - 27 Şubat 2026 arasında gerçekleşecek.
İlk anahtar teslimleri ise Mart 2027 itibarıyla yapılacak.

Türkiye’nin Sosyal Konut Başarısı

TOKİ, bugüne kadar “50 Bin Sosyal Konut”, “100 Bin Sosyal Konut” ve “İlk Evim, İlk İş Yerim” projeleriyle 1 milyon 740 bin konutu vatandaşlara teslim etti.
Bu yeni proje ile birlikte Türkiye genelinde 5 milyondan fazla vatandaş güvenli ve modern konutlarda yaşam fırsatı elde etmiş olacak.

Şanlıurfa’nın Siverek ilçesi, son haftalarda genç yaşta intihar haberleriyle sarsılıyor. Henüz 13 yaşındaki bir çocuğun yaşamına son vermesi, ilçede derin bir travma yaratırken, bu acı olay Şanlıurfa genelinde giderek artan genç intiharlarını yeniden gündeme taşıdı.

Gençleri Umutsuzluğa İten Sebepler

Uzmanlara göre bu tür trajediler, çok boyutlu bir toplumsal sorunun yansıması. Türkiye’nin en genç nüfusuna sahip illerinden biri olan Şanlıurfa, aynı zamanda genç işsizliğin en yüksek seyrettiği bölgeler arasında. Siverek gibi ilçelerde ekonomik imkânların sınırlılığı, istihdamın yetersizliği ve geçim sıkıntıları gençler üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor.

Bununla birlikte aile içi iletişim sorunları, eğitimdeki fırsat eşitsizlikleri, sosyal çevre baskısı ve kırsal bölgelerde psikolojik destek mekanizmalarının yetersizliği de gençlerin ruhsal dünyasında derin yaralar açıyor. Özellikle ergenlik döneminde yaşanan kimlik arayışları, toplumun geleneksel baskılarıyla birleştiğinde gençlerin kendini ifade etmesi zorlaşıyor. Bu sessiz yalnızlık, bazen en dramatik biçimde intiharla sonuçlanabiliyor.

Uzmanların Çözüm Önerileri

Psikologlar ve sosyologlar, sorunun çözümü için kapsamlı adımlar atılması gerektiğini vurguluyor:

• Yerelde gençlere yönelik sosyal ve kültürel etkinlikler artırılmalı.

• İstihdam projeleri özellikle gençlere odaklanmalı.

• Okullarda ve mahallelerde psikolojik danışmanlık merkezleri yaygınlaştırılmalı.

• Aileler, gençlerle daha açık, şefkatli ve anlayışlı bir iletişim kurmaya teşvik edilmeli.

Sessiz Çığlıkların Görmezden Gelinmemesi

Siverek’teki bu acı olay, sadece bir ilçenin değil, tüm toplumun aynasına tutulmuş bir gerçek. Gençlerin umutlarını yeşertecek projeler ve destek mekanizmaları kurulmadıkça, benzer trajedilerin yaşanması kaçınılmaz görünüyor. Şanlıurfa’nın ve Türkiye’nin genç nüfusunu korumak, onları yalnızlıktan kurtarmak ve hayata tutundukları bağları güçlendirmek, artık ertelenemez bir sorumluluk olarak karşımızda duruyor.

Orta Doğu'da devam eden çatışmalar ve İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırıları, spor dünyasında da yankı bulmaya devam ediyor. Almanya'dan Türkiye’ye uzanan iki ayrı futbol transferi, sosyal ve siyasi tepkilerin odağına yerleşti.

Alman Kulübü Taraftar Tepkisine Kulak Verdi: Weissman Transferi İptal

Almanya Bundesliga 2 ekiplerinden Fortuna Düsseldorf, İsrailli forvet Shon Weissman ile yürütülen transfer görüşmelerini iptal ettiğini duyurdu. Kulüpten yapılan açıklamada, “Shon Weissman’ı yakından inceledik, ancak sonunda onu kadromuza katmamaya karar verdik.” ifadelerine yer verildi.

İsrail'in önde gelen gazetelerinden Haaretz, transfer iptalinin perde arkasını şöyle aktardı: “Alman kulübü, oyuncunun sosyal medya üzerinden yaptığı Gazze karşıtı paylaşımların kamuoyunda tepki toplamasının ardından geri adım attı. Transfer kararının duyurulmasından yalnızca birkaç saat sonra taraftar tepkileri nedeniyle anlaşma feshedildi.”

İsrail Milli Takımı’nın forveti olan Weissman, geçtiğimiz sezon La Liga ekibi Granada'da forma giymişti. Oyuncunun Düsseldorf’a imza atması beklenirken, kamuoyundan gelen baskı, transferin yönünü tamamen değiştirdi.

Amedspor’un Dia Saba Transferi Tepkiyle Karşılandı

Aynı günlerde Türkiye’den gelen bir başka transfer haberi ise gündemin ikinci sıcak başlığı oldu. 1. Lig ekiplerinden Amedspor, İsrail Milli Takımı oyuncusu Dia Saba ile sözleşme imzaladığını açıkladı. Güneydoğu temsilcisi, 32 yaşındaki orta saha oyuncusunu Maccabi Haifa’dan 700 bin Euro bonservis bedeli karşılığında kadrosuna kattı.

Transferin açıklanmasının ardından Amedspor’un sosyal medya hesaplarına yüzlerce tepki mesajı yağdı. Kullanıcılar, İsrail’in Filistin’de sürdürdüğü saldırılar devam ederken, bir İsrail vatandaşına bonservis ödenmesini ve kulüp bünyesine dahil edilmesini "etik dışı" ve "duyarsız" olarak yorumladı.

Diyarbakırlı taraftarlar ise Saba’yı havalimanında karşılayarak sevgi gösterilerinde bulundu. İsrailli futbolcu, karşılamadan memnuniyet duyduğunu ifade etti.

Daha önce Sivasspor forması da giyen Saba, Süper Lig’de kısa süre oynamış ve ardından Maccabi Haifa’ya transfer olmuştu. Saba, İsrail Milli Takımı’nda 13 kez forma giyerken, 3 gole imza attı.

Tepkiler Farklı, Gündem Ortak: Spor ve Siyaset Yine Kesişti

İki farklı ülkedeki bu iki transfer vakası, futbolun yalnızca saha içinde değil, sosyal ve politik boyutlarıyla da ne denli etkili bir alan olduğunu gözler önüne serdi. Almanya’da kamuoyu baskısıyla geri adım atılırken, Türkiye’deki bir kulüp kamuoyu tepkilerine rağmen transferi gerçekleştirdi.

Sosyal medya kullanıcılarının büyük kısmı, özellikle Filistin’deki sivil kayıplar ve devam eden insani kriz göz önüne alındığında, kulüplerin transfer politikalarının daha duyarlı olması gerektiğini savunuyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla Resmi Gazete’de yayımlanan kararnameyle, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesindeki çok sayıda general, amiral ve albayın terfi ve atamaları açıklandı. Kararnameye göre; Jandarma’da 1 korgeneral, 5 tümgeneral, 16 tuğgeneral ve Sahil Güvenlik’te 2 tümamiral, 3 tuğamiral rütbesine yükseltildi.

Bu terfiler arasında en dikkat çekeni ise Jandarma Kıdemli Albay Gülden Mat Şakir’in tuğgeneralliğe yükselmesi oldu. Şakir, Türkiye’de jandarma teşkilatında general rütbesine terfi eden sayılı kadın subaylardan biri olarak tarihe geçti.

35 İl Jandarma Komutanı Değişti, Önemli Görev Değişiklikleri Gerçekleşti

Atamalar kapsamında 35 ilin jandarma komutanı değiştirildi. Antalya İl Jandarma Komutanı Tümgeneral Tarık Hekimoğlu, Diyarbakır İl Jandarma Komutanlığı’na atandı. Jandarma Genel Komutan Yardımcısı Korgeneral Aykut Tanrıverdi ise Aydın’dan Ankara’ya alındı. Jandarma İHA Komutanlığı’nda, istihbarat ve havacılık gibi kritik birimlerde görev değişimleri yapıldı.

Sahil Güvenlik Komutanlığı’nda ise Serkan Tezel ve Tayfun Paşaoğlu tümamiralliğe yükseltilirken, üç albay tuğamiral oldu. Ayrıca, komuta kademesinde strateji, istihbarat ve harekât alanlarında görev değişiklikleri yapıldı.

Bu atamalar ve terfiler, 30 Ağustos 2025 tarihi itibarıyla geçerli olacak.

DİYARBAKIR - Diyarbakır’ın Çınar ilçesinde, 40-50 dereceyi bulan kavurucu sıcağın altında yüz binlerce kilo domates geleneksel yöntemlerle kurutuluyor. Binlerce dönüm tarlada yetiştirilen domatesler, kadın-erkek onlarca tarım işçisi tarafından ikiye bölünüp tuzlanarak sentetik bezler üzerine seriliyor. Güneşte ortalama 5-6 gün bekletilen domatesler, daha sonra İzmir’deki fabrikalara gönderilerek işleniyor ve başta İtalya, İngiltere ve Fransa olmak üzere Avrupa'nın dört bir yanına ihraç ediliyor.

Yaklaşık 7 kilo yaş domatesten sadece 1 kilo kuru domates elde edilirken, bu zahmetli süreçte çalışan işçiler yüksek sıcaklığa rağmen alın teriyle üretime katkı sağlıyor. 15 yıldır domates kurutma işinde olduklarını belirten Cemil İlik, hem kendi ektikleri domatesleri hem de dışarıdan aldıkları ürünü işlediklerini söyledi.

İşçilerin her bir hareketi adeta bir ritüel gibi. Tuzlama işlemi, domatesin kalitesini doğrudan etkiliyor. Genç işçilerden Semih İlik ise, “40-50 derece sıcakta çalışıyoruz ama emeğimizin Avrupa sofralarına taşınması bize gurur veriyor,” dedi.

Tolunay Kocaman, henüz 1 hafta önce, 14 Temmuz’da dünyaevine girmişti. Eskişehir’in Seyitgazi ilçesine bağlı Kümbet Mahallesi’nde doğup büyüyen Kocaman, kısa süre önce Orman Genel Müdürlüğü bünyesinde göreve başlamıştı. Genç adam, mesleğe ilk adımını attıktan yalnızca günler sonra görev başında hayatını kaybetti.

Yangın bölgesinde saatler süren söndürme çalışmaları sırasında bir anda yön değiştiren rüzgârla alevlerin arasında kalan Kocaman ve arkadaşları, yoğun çabaya rağmen kurtarılamadı. Şehitlerin cenazelerinin Kırka Mahallesi’ne getirilmesi bekleniyor.

Tolunay Kocaman’ın, eşiyle birlikte çekilmiş düğün fotoğrafları sosyal medyada hızla yayıldı. Henüz gelinlik ve damatlık içindeki hallerini geride bırakmışken görev başında şehit düşen Kocaman’ın hikayesi, tüm Türkiye’yi derinden sarstı.

Çok kısa süren evlilikleri yarım kalan genç çiftin hayalleri, Türkiye’nin yüreğinde bir başka yara bıraktı. Tolunay Kocaman, görevi uğruna can veren bir kahraman olarak hafızalarda yer edecek.

Kentte özellikle öğle saatlerinden itibaren açık alanlar boşalırken, çocuklar çareyi süs havuzlarına girmekte buldu. Sur ilçesinde yer alan Anzele Parkı’nın süs havuzu, serinlemek isteyen miniklerin eğlence alanına dönüştü. Aileleriyle parka gelen çocuklar, 50 dereceye yaklaşan sıcakta çırılçıplak havuza atlayarak ferahlamaya çalıştı.

Serinliğin Adresi: Camiler

Yetişkinler ise klimalı alanlara erişimin kısıtlı olması nedeniyle kent merkezindeki camilere akın etti. Diyarbakır Ulu Camii başta olmak üzere birçok cami, hem dua hem de serinlik arayanlarla dolup taştı. Cami halılarının üzerine uzanarak dinlenen vatandaşlar, dışarıdaki yakıcı sıcaklıktan korunmaya çalıştı.

Batman’dan Diyarbakır’a gelen Ahmet Can Yiğit, sıcaklardan duyduğu pişmanlığı şöyle ifade etti:

“Gelmez olaydım. Gerçekten bunaltıcı bir sıcak var. Gölge bile yetmiyor, cehennem gibi.”

İstanbul’dan Diyarbakır’a gelen Muhammed Savaş ise, kentteki sıcaklıkla kıyaslama yaparak şunları söyledi:

“İstanbul’da nem vardı ama burası bildiğiniz fırın. Mecburen su döküyoruz ya da camilere sığınıyoruz.”

Ankara’dan gelen Yakup Yaşar da gezisini yarıda kesip camiye geçtiğini belirtti:

“Caminin serinliği olmasa nefes almak bile zor. Dışarısı yanıyor.”

Sıcaklarla Mücadelede Çözüm Yetersiz

Meteoroloji yetkilileri ise Güneydoğu'da etkisini artıran sıcak hava dalgasının hafta boyunca devam edeceğini, Diyarbakır’da sıcaklıkların 46-48 derece bandında seyredeceğini duyurdu. Uzmanlar, 11.00-16.00 saatleri arasında açık alanda bulunulmaması, bol su tüketilmesi ve yaşlıların serin alanlarda kalması gerektiğini hatırlattı.

Ancak kentte serin alanların sınırlı oluşu, vatandaşların camilere yönelmesine neden oldu. Parklardaki yeşil alanların gölgesine sığınanlar, klimasız evlerinde duramayan yaşlılar ve çocuklar için çözüm arayışı sürüyor.

Gökyüzü Açık, Yağış Yok, Güneş Tüm Gün Etkili

Meteoroloji uzmanlarının açıklamasına göre, bugün kentte yağış ihtimali yalnızca %5. Gökyüzü tamamen açık ve gün boyunca güneşin yakıcı etkisi hissedilecek. Nem oranının %18 gibi oldukça düşük seviyelerde seyretmesi, hissedilen sıcaklığı daha da artırıyor. Rüzgarın genellikle kuzey yönlerden hafif eseceği, gün içinde zaman zaman orta kuvvete ulaşacağı belirtiliyor. Görüş mesafesi ise yaklaşık 16 kilometre ile oldukça açık.

Çiy Noktası Düşük, Buharlaşma Hızlı: Kuraklık Riski Kapıda

Şanlıurfa'da çiy noktasının 6°C olarak ölçülmesi, havadaki nemin buharlaşma yoluyla hızla kaybolduğunu gösteriyor. Bu durum, özellikle tarım arazilerinde su ihtiyacını artırırken, kuraklık tehdidini de beraberinde getiriyor. Uzmanlar, buharlaşmanın yüksek olduğu günlerde sulamanın sabah erken saatlerde veya gün batımına yakın yapılmasını öneriyor.

Uzmanlardan Vatandaşlara Hayati Uyarılar

Meteoroloji yetkilileri ve sağlık uzmanları, 11.00 ile 16.00 saatleri arasında açık havada bulunulmaması gerektiğini yineliyor. Güneş ışınlarının en dik geldiği bu saat aralığında, özellikle çocuklar, yaşlılar ve kalp-damar rahatsızlığı olan bireyler için güneşe maruz kalmak ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Açık havada çalışmak zorunda kalanlara ise şu önlemler öneriliyor:

• Açık renkli ve pamuklu giysiler tercih edilmeli

• Şapka ve güneş gözlüğü kullanılmalı

• Güneş koruyucu kremler ihmal edilmemeli

• Saat başı su içilmeli, kafeinli ve şekerli içeceklerden kaçınılmalı

Yalnızca Sıcak Değil, Sessiz Bir Tehlike: Isı Çarpması

Hava sıcaklığının 40°C’yi aştığı günlerde en büyük tehlike, fark edilmesi zor olan ısı çarpmasıdır. Baş dönmesi, baş ağrısı, mide bulantısı, terlemenin aniden kesilmesi gibi belirtiler, vücudun sıcaklığa karşı savunmasının çökmeye başladığının habercisidir. Bu tür durumlarda kişilerin derhal serin bir ortama alınması, bol su içirilmesi ve gerekiyorsa sağlık ekiplerine haber verilmesi hayati önem taşır.

Sonuç:
Şanlıurfa’da sıcaklık sadece termometrelerde değil, yaşamın her alanında etkisini hissettiriyor. Bu nedenle, hem bireysel sağlık hem de toplumsal bilinç açısından sıcak hava koşullarına karşı alınması gereken tedbirler göz ardı edilmemeli. Unutulmamalı ki aşırı sıcak, yalnızca bir yaz gerçeği değil; aynı zamanda gözle görünmeyen, ama etkileriyle derinden hissedilen bir doğa tehdididir.

Olayın Seyri

Fatih Aktaş’ın sosyal medya üzerinden paylaştığı bilgilere göre olay, Trabzon’dan Şanlıurfa’ya gitmek üzere bindiği otobüste başladı. Karşısında oturan kadın yolcu, Aktaş’a cep telefonundan bir yasa maddesini göstererek fes takmasının yasak olduğunu öne sürdü ve fesini çıkarmasını talep etti. Aktaş ise bu talebi reddetti. Bunun üzerine kadın yolcu, “Burası laik Türkiye, düşündüğünüz ülke asla olmayacak” şeklinde sert bir ifadeyle çıkış yaptı ve Aktaş’ı kolluk kuvvetlerine şikâyet edeceğini belirtti.

Otobüs Diyarbakır’a ulaştığında, bir kontrol noktasında durduruldu ve jandarma ekipleri Aktaş’ı araçtan indirerek karakola götürdü. Savcılık talimatıyla ifadesi alınan Aktaş, daha sonra serbest bırakıldı. Sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ifadesi sırasında fesini çıkarmadığı takdirde gözaltına alınabileceğinin söylendiğini, bu nedenle fesini çıkararak yolculuğuna devam etmek zorunda kaldığını belirtti.

Hukuki Açıdan Durum

Olay, kısa sürede sosyal medyada gündem olurken, birçok hukukçu ve vatandaş konuya ilişkin görüşlerini paylaştı. Türkiye’de halen yürürlükte olan 1934 tarihli Bazı Kisvelerin Giyilemeyeceğine Dair Kanun, yalnızca dinî kisvelerle kamuya açık alanlarda görev yapılmasını sınırlıyor. Yani bu kanun, herhangi bir vatandaşa gündelik hayatta fes, sarık, cübbe ya da başka geleneksel kıyafetleri giymeyi doğrudan yasaklamıyor.

Hukukçular, Fatih Aktaş’ın yaşadığı olayda hiçbir cezai unsur olmadığını ve vatandaşın inanç ya da kimlik temsili açısından sembolik kıyafetler kullanmasının ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Anayasa’nın 24. ve 25. maddeleri çerçevesinde bireylerin düşünce, inanç ve ifade özgürlüğü güvence altına alınmıştır.

Toplumsal Tepki ve Tartışmalar

Fes tartışması, sosyal medya platformlarında geniş yankı uyandırdı. Bazı kullanıcılar, bireysel tercihlere bu denli müdahale edilmesinin modern demokratik ilkelerle bağdaşmadığını savundu. Diğer yandan olay, Türkiye’de geçmişten bugüne süregelen laiklik ve özgürlük tartışmalarını da yeniden alevlendirdi.

Sosyal medya kullanıcılarının çoğu, Aktaş’a destek verirken, fesin tarihsel bağlamına da dikkat çekti. Osmanlı döneminde yaygın olarak kullanılan fes, cumhuriyetin ilk yıllarında Batılılaşma hamleleri kapsamında kamusal alandan çekilmişti. Ancak bu kıyafetin bugün sembolik ya da geleneksel bir unsur olarak bireylerce tercih edilmesi, herhangi bir yasal engelle karşılaşmıyor.

Sonuç: Hukukun ve Hoşgörünün Sınavı

Fatih Aktaş’ın yaşadığı bu olay, Türkiye’de kıyafet tercihleri, sembolik temsiller ve bireysel haklar konusundaki toplumsal duyarlılıkları ve kırılganlıkları yeniden gün yüzüne çıkardı. Hukuki olarak herhangi bir yasağa dayanmayan bir kıyafetin, toplumsal baskı ve yanlış yorumlarla yasak gibi lanse edilmesi, hem ifade özgürlüğü hem de toplumsal hoşgörü açısından sorgulanması gereken bir tabloyu ortaya koyuyor.

Aktaş hakkında şu an için herhangi bir adli işlem bulunmazken, yaşananlar bireysel özgürlükler ile toplumsal tepkiler arasındaki dengenin ne denli hassas olduğunu bir kez daha gösterdi. Olayın hukuki ve sosyolojik boyutları önümüzdeki günlerde de tartışılmaya devam edecek gibi görünüyor.

Kaçkar Yaylaları Beyaza Büründü

Rize'nin İkizdere ilçesindeki Anzer Yaylası ve Çamlıhemşin’in Kavron ile Samistal yaylaları, temmuz ayının ilk günlerinde karla kaplandı. Kaçkar Dağları Milli Parkı sınırlarında kalan bu bölgelerde hava sıcaklığının ani düşüşüyle birlikte başlayan yağış, kısa sürede beyaz örtüye dönüştü. Yaylalarda yazın ortasında görülen bu kar yağışı, doğa fotoğrafçıları ve doğaseverler için de eşsiz manzaralar sundu.

Trabzon ve Bayburt'ta Sağanak, Kara Dönüştü

Trabzon’un Hayrat ilçesine bağlı Sarmaşık Mahallesi ile Of’un Varda Yaylası'nda da sağanak yağışlar karla sonuçlandı. Bayburt’un Soğanlı Dağı’nda ise kar yağışıyla birlikte tipi ve şiddetli fırtına etkili oldu. Görüş mesafesinin ciddi şekilde azaldığı dağlık alanda, Rüzgar Enerji Santrali (RES) sahaları da karla kaplandı. Şehir merkezine kadar inen soğuk hava, Bayburt genelinde yaz yağmurlarına neden oldu.

Yaz Ortasında Yoğun Kar: Erzurum’da Yaylacılar Şaşkın

Erzurum’un İspir ilçesi Moryayla bölgesinde ise temmuz karı adeta kış günlerini hatırlattı. Tunceli’nin Çemişgezek ilçesinden gelen hayvancılar, kiraladıkları yaylaya ulaştıklarında 4 Temmuz sabahı yoğun karla karşılaştı. Yaylacı İzzet Hurma, “Her yıl yayla sezonuna hazırlanırız ama bu kadarını ilk kez yaşıyoruz. Kar diz boyu. Yaz ortasında böyle bir manzara görmek bizleri şaşırttı ama doğanın işine karışılmaz” ifadelerini kullandı.

Meteoroloji Uyardı: Yağışlar Devam Edecek

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün son raporlarına göre, önümüzdeki günlerde Orta ve Doğu Karadeniz kıyıları ile Bayburt, Erzurum, Artvin ve Ardahan çevrelerinde yağışların devam etmesi bekleniyor. Özellikle yüksek kesimlerde ani sıcaklık düşüşleriyle birlikte yer yer kar ve dolu gibi ekstrem hava olaylarına dikkat çekiliyor.

EPDK tarafından yapılan bilgilendirmeye göre, bu fiyat güncellemesi mali denge ve bütçe hedefleri gözetilerek hazırlandı. Yeni tarifeyle sanayi aboneleri için ortalama %7,86 oranında fiyat artışı öngörülürken, konut aboneleri için bu oran çok daha yüksek: yaklaşık %24,6.

Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ’nin (BOTAŞ) internet sitesinde yayımlanan yeni toptan satış fiyatlarına dayandırılan artışlar, Temmuz itibarıyla doğalgaz faturasını özellikle haneler için daha da yük haline getirecek gibi görünüyor.

Yapılan açıklamada, fiyat güncellemesinin piyasa sürdürülebilirliği ve kamu bütçesi açısından zorunlu hale geldiği vurgulandı.

Gaziantep'te bir okul kantininde Kur'an-ı Kerim sayfaları tost kağıdı yapıldı.
Olay, Gaziantep'in Şehitkamil ilçesinde bulunan Edebali İlkokulu'nda meydana geldi. İddiaya göre, kantinci Kur'an-ı Kerim sayfalarını tost kağıdı yaptı. Durumun fark edilmesiyle birlikte veliler okula gelerek okul yönetimine şikayette bulundu. Okul yönetimi de kantinin sözleşmesini feshetti.
Olayla ilgili soruşturma başlatıldı.

Gezi kapsamında kadınlar, Malatya'nın tarihi ve kültürel mekanlarını ziyaret ederek hem şehrin zengin tarihini tanıma fırsatı buldu hem de keyifli vakit geçirdi. Etkinlik, kadınlar arasında dayanışma ve motivasyonu artırmayı hedeflerken, mikrokredi desteğinin yalnızca ekonomik değil, sosyal alanda da kadınları güçlendiren bir araç olduğunu ortaya koydu.

Geziye katılan girişimci kadınlardan Zemzem Yaman, duygularını şu sözlerle ifade etti:

“Mikrokredi şubesi böyle bir gezi planlamış, çok güzel bir deneyim oldu. Malatya’ya ilk kez geliyorum. Bu fırsatı bize sunan Büyükşehir Belediye Başkanımıza ve emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.”

Bir diğer katılımcı Seda Özusan ise mikrokredi desteğiyle evde el işi yaptığını belirterek şunları söyledi:

“Her kadına bu desteği tavsiye ediyorum. Kredi desteğinin yanı sıra bu tür kültürel gezilerle daha önce görmediğimiz yerleri görme imkânı sağladılar. Mikrofinans şubesine ve Büyükşehir Belediye Başkanımız Mehmet Kasım Gülpınar’a teşekkür ederim.”

Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Türkiye Grameen Mikrofinans Programı Eyyüp Cenap Gülpınar Siverek Şube Müdürü Ramazan Açık ise şu bilgileri paylaştı:

“2008 yılından bu yana Siverek’te faaliyet yürütüyoruz. Merhum Cenap Gülpınar’ın finansörlüğünde kurulan şubemiz, bugüne kadar birçok girişimci kadına destek verdi. Kadınlarımızın büyük bir kısmı aldıkları mikrokredilerle kendi iş yerlerini kurma veya mevcut işlerini sürdürme imkânı buldu. Belirli dönemlerde moral ve motivasyon amaçlı geziler düzenliyoruz. Bugün de 55 girişimci kadınımızla birlikte belki de hayatlarında ilk kez görecekleri Malatya’ya geldik. Bu tür etkinlikleri, Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanımız Mehmet Kasım Gülpınar’ın destekleriyle sürdürmeye devam edeceğiz.”

Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi ile mikrokredi programı arasındaki bu iş birliği, kadınların ekonomik güçlenmelerinin yanı sıra sosyal hayata katılımlarını da desteklemeye devam ediyor.

Beklenen, ama bana oldukça gecikmiş bir karar olduğunu ifade eden Genç, "Çünkü 26 yıl önce biz, barış ve demokratik çözüm grubu olarak geldiğimizde silahsız mücadelenin yollarını açmak için çok uğraştık. Gelişimiz ve sonrasında tutuklandık da. 1999-2004 arasındaki süreç, aslında Türkiye'nin 50 yıllık süreç içerisinde yaşadığı negatif barış sürecinin en uzun ve en önemlilerinden biriydi.

O dönem içerisinde ölüm sayısı bir elin parmak sayısı kadar bile geçmedi. O kadar kıymetli bir süreci ne yazık ki dönemin siyasal aklı değerlendiremedi. O günden bugüne ne yazık ki 10 binlerce genç öldü. Hem Türk, Kürt ve farklı topluluklardan. Ne yazık ki toplumlar arasına çok büyük uçurumlar, yarıklar girdi" dedi.

Genç, Kürt meselesinin demokratik siyasal araçlarla çözülebilecek aşamada olduğunu söyleyerek, "Demokratik ve siyasal araçların önü açılır ve bununla ilgili cesaretli adımlar atılır, gerekli yönelimler sağlanabilir ise, Kürt meselesi bir çatışma meselesi olmaktan çıkar, aksine 100 yıllık Türkiye Cumhuriyeti'nin eksik ayağı olan demokratikleşmeyi tamamlayarak kendi çoğulcu kimlikleri etrafında yeni bir toplum sözleşmesi ile bölgede, hatta bölge devletlerine ve bölgedeki çatışmalara bir model ve örneklik teşkil edebilir. Bu fesih kararının böyle bir kıymeti var" diye konuştu.

"Bundan sonra benzer problemlerde eğer Türkiye örneği başarılı olur ise benzer örneklerde çatışmalar yerine siyasal kanalların etkili kullanımıyla kimlik sorunlarının ve belki sınıf sorunlarını ve farklı inanç düşünce sorunlarının giderilmesine dönük muazzam bir deneyim daha çıkmış olur" diyen Genç, "Bunun karşılık bulabilmesi için bundan sonra asıl olarak hükumete, iktidara, devlete, meclise, siyasal partiler, muhalefete, sivil topluma ve geniş çapta aslında bütün toplumsal dokulara hatta bölgesel ve diplomatik çevreler de iş düşecek gibi görünüyor" dedi.

"Bahçeli, bu konuda çok ısrarlı bir süreç işletti"
Silahsızlanma kararı almanın başka bir şey, buradan kalıcı barış üretmek başka bir şey olduğu değerlendirmesinde bulunan Genç, konuşmasını şöyle sürdürdü:
" Kürt meselesinde çözüm tartışmaları ateşkes ilanları 1993'ten beri mütemadiyen gelişti. Öyle olmakla birlikte 99-2004 çok özel bir yere sahip. Bugünün şartları, talepleriyle çok uyumlu. 2009-2011 Oslo süreci çok özgün bir yer. 2013-15 barış ve çözüm süreci çok özel bir yerdi.

Bütün bunların tecrübesinden ortaya çıkarak bu süreç yürürdü. Onu görmek gerekiyor, o tecrübe ne yapılırsa süreç akamete uğramadan sürdürülebilir, ne yapılması akamete uğrarın her şeyden önce deneyimini içeriyor. Bu deneyimi edinmiş olan siyasal yapı ve aktörler, biraz dünya örneklerinden epeydir farklı atipik olmayan bir süreç işletseler de, çok kapalı devre bir süreç işletseler de, önemli bir eşeğin aşınmasını sağlamış görünüyor. Bunda birincisi geçmiş deneyimler edinilmiş derslerin önemli olduğunu söylemek gerekiyor. Umarım kalıcı barış ve çözüm sürecine dönük evrede o geçmiş deneyimlerden ciddi anlamda dersler çıkararak yürür. Oysa bugün hem Bahçeli bu konuda çok ısrarlı bir süreç işletti. Hem Öcalan baştan itibaren sorumluluğu direkt üstüne aldı. Çok önemli bir sorumluluk aldı çok riskli bir sorumluluk aldı aslına bakarsanız."

"Bölgenin yeni yüzyılının paradigmasını Türkiye, öncü bir hale gelebilecek"
Bölgesel şartlar ve bölgede 100 yıllık yapılanmanın ve paradigmanın çökmüş olması ve yeni yapılanmanın, yeni paradigma inşaat sürecinin Türkiye'ye getirdiği hem riskler, hem imkanların mevcut olduğunu kaydeden Genç, "Yeni devlet aklı, iktidar aklı hem riski, hem imkanları Kürt meselesinin çözülmesi halinde değerlendirilebileceğinin farkında. Kürt meselesini çözerek demokratik bir Türkiye'nin yeniden inşası sağlanabilir ise, yeni yüzyılda bölgenin yeni yüzyılının paradigmasını Türkiye, öncü bir hale gelebilecek. Üstelik yüzyıllık paradigmanın ilişkilerini sağlayan devle- siyaset sistemlerinin çöküş riskinin ortaya çıkardığı bazı sorunlardan da kendisini korumuş olacak. Nihayetinde de Türkiye'de 100 yıl önce kurulmuş bir Cumhuriyet olduğunu unutmayalım" şeklinde konuştu.

Siyasi aktörlerin bu konuda ısrarı hedefi böyle konjonktürün sağlıklı okuyor olmaları ve bu konjonktürün ortaya çıkarabilecekleri konusunda gelecek fırsatlarını öngörmüş olmalarının kuşkusuz önemli olduğunu belirterek, sözlerini şöyle tamamladı:
"Zaten siyasal aktörler kışkırtıcı ve reddi yaklaşmış olsaydı ve baştan itibaren sürecin gelişim seyrini tıkamış olsaydılar Türkiye, özellikle 2000'lerle beraber orta Doğu'da ortaya çıkan kırılmaların ve risk hanesinin yöneldiği bir ülke konumuna gelebilirdi. Yönetenler bunun çok farkındalar. O yüzden hem Bahçeli, hem Erdoğan, hem Öcalan asgari bir konsensüsün, barışta konsensüsün önemli bir yol aldığını düşünüyorum.

Alınan kararın yasal hukuki bağlamlarının karşılıkları oluşturulur ise bürokratik, siyasal dönüşümleri ve toplumsal karşıtları kurulur ise sözün başında da söylemiştim Türkiye, rol model olabilir. Orta Doğu yeni yeni yüzyılın paradigması şekillendirirken bölgede biraz İsrail odaklı, İsrail merkezi şekillendirilmek istenirken Türkiye, eğer Kürt meselesi ve Kürtlerle kurduğu ittifakı sağlıklı yürütebilirse ya da ittifak yürütebilirse Orta Doğu‘da domine edici bir güç olarak açığa çıkacak.

Orta Doğu‘nun yeni yüzyılında bir barış dengesi ve demokrasi dengesi olarak açığa çıkacak. Çok kıymetli bir şey olur. Kürt meselesini çözebilen ve Kürtlerle barışan bir Türkiye, dönüşen bir Türkiye, Orta Doğu‘nun bir rol modeli olacaktır nedeni bu bütün bunların olabilmesi için hakikaten pratik bazı uygulamalardan bazı riskleri üstlenmekten cesaretle adımlar atmaktan da imtina etmemek gerekiyor esasi şimdi başlıyor iktidar devlet Siyasal mekanizmalar hukuk mekanizmaları meclis açısından esas şimdi başlıyor çünkü şimdi sorumluluk sırası bu kararın pratikleşmesini sağlayacak düzlemleri ve düzenlemeleri yapma iradesi ve ona sahip olanlar da dolayısıyla Türkiye'deki Siyasal aklın devlet hakkının ve toplum hakkının esas işi şimdi başlıyor."
Terör örgütünün dağ kadrosunda 4 yıl kalan Yüksel Genç, 1999 yılında 8 kişilik PKK'lı grupla barış için Türkiye'ye gelmişti. 5 yıl cezaevinde kalan Genç, 2004 yılında tahliye olmuştu.

Bu kapsamda yeni hayata geçirilecek kararı, Suudi Arabistan İçişleri Bakanlığı paylaştı.

Suudi Arabistan İçişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, yarından itibaren başlayacak ve 44 gün sürecek yeni düzenlemeye göre, hac izni olmadan Mekke-i Mükerreme ve kutsal bölgelere girmeye çalışanlara ağır cezalar uygulanacağını duyurdu.

 izinsiz hac yapmaya çalışan yabancı ziyaretçiler sınır dışı edilerek 10 yıl boyunca ülkeye girişleri yasaklanacak.

Ziyaret vizesi sahiplerini taşıyan araçlara da mahkeme kararıyla el konulabilecek.

Geçtiğimiz yıl, 221 bin 854’ü Suudi Arabistan içinden olmak üzere toplam 1 milyon 833 bin 164 kişi hac farizasını yerine getirmişti. 

KAYNAK: AA

 Lena atı cinsine ait olduğu belirlenen bu tayın, henüz 1-2 haftalıkken çamura saplanarak boğulduğu ve ardından permafrost tabakası içerisinde bozulmadan korunduğu tespit edildi.

Nesli tükenmiş hayvanlar herkesin ilgisini çekse de, maalesef onları sadece fosil kalıntılarında ya da antik resimlerde görebiliyoruz. Ancak Sibirya’da keşfedilen tarih öncesine ait bu donmuş at tam bir istisna!

Sibirya’da keşfedilen tarih öncesine ait donmuş at

Sibirya’daki bir grup bilim insanı, tarih öncesine ait donmuş bir atın bozulmamış kalıntılarını kurtarmayı başardı. Kalıntılar, yontma taş devrinde yaşamış ve 30.000 ila 40.000 yıl önce nesli tükenmiş Przewalski yaban atına benzeyen vahşi bir at olan Lena (Equus Lenensis) türüne ait.

Bu tarih öncesi at, öldüğü zaman en az iki aylıkmış. Tüylerinden bazıları, toynakları ve muhtemelen bazı iç organları hala sağlam. Çünkü bu hayvan bir şekilde kutuplardaki sürekli donmuş tabaka adını verdiğimiz bir buzul parçasına yakalanmayı başarmış.

Ancak, sürekli donmuş tabakada bulunan kalıntılar sadece bunlarla sınırlı değil; mağara aslanı yavrusu ve mamut, Sibirya’daki ve diğer soğuk bölgelerdeki toprak parçasının altında mükemmel bir şekilde korunmuş diğer iki hayvandır.

Tarih öncesi bir atı klonlamak mümkün müdür?

Keşif gezisine katılan araştırmacılar, buldukları tarih öncesi atın vücudunda hiç yara izi olmamasından dolayı, atın boğulmuş olabileceğinden şüpheleniyorlar. Örneğin mükemmel bir şekilde korunmuş olması, mevcut bir atta embriyonun klonlanmasına ve gebeliğe bir kapı açıyor.

Bu konu, bilimin gündemindeki en tartışmalı konulardan bir tanesidir çünkü bu eski türlerin neslinin tükenmesi muhtemelen ekosistemler tarafından dengelenmiştir. Bu da, bugünkü Avrupa’nın, ekosistemde bir dengesizlik yaratmadan nesli tükenmiş bir türe ev sahipliği yapamayacağı anlamına geliyor.

Lena atı

Lena atı, nesli tükenmiş bir diğer vahşi at örneğidir.

Lena atı, Pleistosen (Buz çağı) döneminde, günümüzdeki Kanada, Alaska ve Sibirya’nın kuzey bölgesi olan Beringia’da yaşadı. Bilim insanları, yetişkin hayvanların kendilerini bu bölgelerin soğuklarından korumak için kalın bir kürk geliştirdiğini düşünmektedir.

Zamanla bu atların boylarının uzamasıyla ve ayak parmaklarının da toynak şeklini almasıyla, 5 milyon yıllık hem Lena atının hem de bugünkü atların ait olduğu Equus cinsi ortaya çıktı.

Diğer yakın akrabalarıyla birlikte Lena atı, yaklaşık 15.000 yıl önce Beringia Köprüsü’nden geçerek dünyanın diğer bölgelerine yayılmaya başladı. 10.000 yıl sonra, Lena atı dahil bütün atların nesli Kuzey Amerika’da tükendi.

Fosil kalıntılarından ve mağara çizimlerinden görüldüğü üzere, insanlar Paleolitik dönemlerde bu atları avlamaktaydılar. Lena atının sonunu getiren de muhtemelen bu avcılık oldu. Ancak diğer at türleri, evcilleşme sürecinden geçerek inanılmaz keşiflere ön ayak oldu.

Bugün “yarı vahşi” olarak kabul edilen tek at, Przewalski yaban atı ve Mustang’dir. Her ikisi de bir zamanlar evcilleştirilmiş ancak daha sonra vahşi doğaya geri bırakıldığı için vahşi taraflarını geri kazanmış atlardır.

KAYNAK: BENİMHAYVANLARIM